Dialect in Limburg
4e Euregio Dialektfestival Os Moddersproak

Zaterdag 25 september - Landgraaf

Het grootste jaarlijkse dialectevenement van de Euregio Maas-Rijn met dit jaar onder meer Veldeke-prijswinnaar Colla Bemelmans, de zingende kapper van Ulestraten Gaston Jacobs ('Mit 60 Jaor'), troubadour Hans Jürgen Jansen uit Köln am Rhein, buutereedner Fini Knauf uit het Belgische Kelmis, dialectpoëzie uit Krefeld, Heinsberg en Waterval en harmonieuze samenzang van het herenkoor Capella a Capella uit Aken. De jonge zanger Wielly van Meegen uit Hoensbroek zingt het mottolied van dit jaar: Ammezeer Dich Noe!
Zaal open: 19.30 uur, aanvang 20.00 uur. Aanvang voorverkoop: 1 september. Entree: € 10,- voorverkoop, € 12,50 aan de avondkassa.
't Ströatje, Eijgelshovenerweg 4, Waubach (Landgraaf).
 
Nieuwe liedjes via website Paul Weelen te beluisteren

Onder de naam www.paulweelen.nl presenteert Paul Weelen zijn nieuwe CD. Dit is voor het eerst dat een Limburgse artiest zijn nieuwe muziek volledig presenteert via een website. De liedjes zijn daar allemaal in zijn geheel te beluisteren, echter niet te downloaden. Dit is een nieuwe mogelijkheid die Buma/Stemra geeft aan artiesten om hun muziek te promoten.

Muziek moet klinken, zo schrijft de artiest op de openingspagina en met deze website is dat ook het geval. Regionale muziek, zeker van streektaalartiesten, wordt steeds minder op de radio gespeeld, ook op de lokale en regionale zender, en van CD’s worden steeds minder exemplaren verkocht. Platenmaatschappijen investeren dan ook steeds minder in het regionale product. Vandaar dat een dergelijke website een uitkomst is.

Paul Weelen is dit jaar 30 jaar lang opnemend artiest. In het kader daarvan heeft hij een nieuwe CD gemaakt. Het liedje Iech kan ’t nit jeleuve dat-s te bij miech bis is daarvan voorlopig de eerste single. Dat is ook als eerste te beluisteren op de nieuwe website.
Door een eenvoudige klik op de playbutton activeert de bezoeker het liedje.

Paul Weelen heeft het heft geheel in eigen handen genomen. Hij schrijft zowel tekst en muziek, bespeelt alle instrumenten en zingt zelf alle nodige partijen in. Hij maakt er zelf een mix van en stuurt het materiaal zelf de wereld in. Mensen die geïnteresseerd zijn in zijn muziek kunnen zich opgeven voor de mailing en krijgen elke maand een aantal nieuwe liedjes toegezonden als MP3.

Naast de nieuwe CD is er op de website veel meer te beluisteren en te lezen. De eerste opnames uit 1980 van de groep Flaich staan erop, de live-opnames van de twee musicals die Paul Weelen schreef Sjies in de bóks en Jef miech mar inne laach, alle LP’s, singles en CD’s van Weerwaas, Ramsj, Toepjoep en Oes De Ef. En uiteraard ook de CD D’r Ploem is doeëd die Paul Weelen vorig jaar presenteerde.

In de loop der jaren zijn er talloze mensen geweest waarmee Paul Weelen heeft samengewerkt of zelfs speciaal liedjes voor heeft geschreven. Dat was o.a. voor Beppie Kraft en Jack Vinders en met Gé Reinders, maar ook voor Crombacher Musikanten, Regina Kemp en talloze carnavalsartiesten. Deze opnames zijn ook te beluisteren.
Het web is tegenwoordig vooral een visueel medium. Van de verschillende groepen (Weerwaas, Toepjoep en Oes De Ef en Paul Weële) staan dan ook verwijzingen naar You tube filmpjes.

De gehele website is in de taal van de liedjes geschreven: het Kerkraads. In totaal staan er ruim 250 liedjes op de site die daarmee ook een van de grootste in zijn soort is. Vanaf nu in de lucht: www.paulweelen.nl. Van bijna alle liedjes zijn ook de teksten weergegeven en staat er een korte uitleg bij over het hoe en waarom van het liedje.
Paul Weelen is van plan elke maand de site met enkele nieuwe liedjes aan te vullen, het zij uit het ruime archief, het zij geheel nieuwe liedjes, zodat de site telkens wat nieuws te bieden heeft.
 
D’r Hergod versjteet óch plat

D’r Hergod versjteet óch platDe oproep van bisschop Frans Wiertz van Roermond om teksten in te sturen voor een boek in het kader van het 450-jarig bestaan van het bisdom Roermond heeft een grote stroom reacties opgeleverd. Zo’n 250 teksten van meer dan de 100 schrijvers uit bijna alle plaatsen van Limburg werden ingeleverd. Daarvan zijn er 120 van 75 schrijvers in ‘D’r Hergod versjteet óch plat’ terecht gekomen.

Daarmee is voor het eerst een boek met religieus teksten in het Limburgs uitgebracht.
Teksten over katholieke feestdagen, heiligen, priesters, maar ook teksten over het leven, de dood en de hoop die uitgaat van het geloof. Teksten als troost, teksten als overdenking, teksten als bekentenis. Van bekende Limburgse schrijvers als Marie Catherine Plantaz, Jef Clement, Jeanne Alsters-Van der Hor, Arnold Wassen, Annie Schreuders-Derks en Veldekeprieswinnaers als Jo Caris, Colla Bemelmans, Maria Scheres, Har Sniekers, Herman Bors, Wim Heijmans en Yoep Offermans. Ook teksten van liedejsschijvers als Laur Rutten, Herman Veugelers en Paul Münstermann en Leo Keularts. Maar vooral teksten van heel gewoon gelovige mensen die een woordje te vertellen hebben over, tegen en aan God.

Bisschop Wiertz schreef zelf het voorwoord van het 200 pagina’s dikke boek.

Titel: D’r Hergod versjteet óch plat
Ondertitel: Religieus tekste in ’t Limburgs
LiLiLi 67
ISBN: 978-90-78407-60-7
Prijs: 14,90

Meer info: www.uitgeverijtic.nl 
 
Carboon - Daagsjiech

 
 
Platbook 3: Gebaorte en Doeëd

Nieuw dialectboek onder redactie van Colla Bemelmans

't Woordebook van HeljeDe bekende dialectauteur Colla Bemelmans uit Nuth nam de samenstelling van dit boekje op zich in opdracht van het Huis voor de Kunsten. Onder de titel Gebaorte en Doeëd verzamelde en selecteerde hij werk van zo’n 25 Limburgse auteurs uit de verschillende schrijverskringen van de vereniging Veldeke. Hij schreef er zelf een voorwoord bij.

De nieuwe dialectboekenserie is een idee van Wim Kuipers, die vond dat er nog te weinig gebeurde voor auteurs in het Limburgs. Het Huis voor de Kunsten in Roermond bracht de Stichting LiLiLi, de vereniging Veldeke en de streektaalfunctionarissen bij elkaar en gaf Uitgeverij TIC de opdracht een nieuwe serie op de markt te brengen, Platbook genaamd.

Na een eerste Platbook met columns, een tweede met debutanten is dus nu deel 3 waarin de auteurs van de schrijverskringen van Veldeke centraal staan. Daarvan zijn er 4 in Limburg. De auteurs komen daarin regelmatig bijeen en lezen elkaars werk. Commentaar, suggesties en reacties, daar is het om te doen, zodat het schrijfwerk erop vooruit gaat. Dat heeft zeker zijn vruchten afgeworpen. De meeste Veldekeprijswinnaars van de afgelopen jaren zijn lid van een schrijverskring. De kring Sittard-Geleen staat onder leiding van Jos Stassen en bestaat reeds 5 jaar.

Titel: Platbook 3
Ondertitel: Gebaorte en Doeëd
Redactie: Colla Bemelmans
ISBN: 978-9078407-59-1
Prijs: € 9,90

Wilt u meer weten over boek of auteur, bel dan met Uitgeverij TIC, 043-3262414 of kijk op www.uitgeverijtic.nl
 
't Woordebook van Helje

Nog voor de feestdagen in de winkel

't Woordebook van HeljeUitgeverij TIC heeft jarenlang gewerkt aan de totstandkoming van het boek dat precies 208 pagina’s gaat tellen, een harde kaft krijgt en meer dan 10.000 lemma’s telt.

Zo lang er mensen in onze dorpen wonen, praten ze op een aparte manier. Die onderscheidt zich duidelijk van andere plaatsen. Dat was aanleiding om dit boek te gaan maken. Mensen als Graad Engels, Lei van Hooren en vele anderen hebben zich in het verleden bezig gehouden met het verzamelen van typische woorden en uitdrukkingen, Frans Wilms doet dat op zijn manier nog steeds en is daarmee de enige die zich nog op deze wijze met het Heljes bezighoudt.

“Al tijdens de presentatie van de roman Tango in drejkwartmaot van Ann Philipsen kregen we te horen dat Graad Engels in zijn werkzame jaren een lijst had aangelegd en dat die lijst in een archiefkist ergens bij de familie lag opgeslagen. Na veel rondvragen en doorvragen is dat archief inderdaad boven water gekomen,” zo leggen Paul Weelen en Luiz Oliveira van Uitgeverij TIC uit. “Het bleken met de hand beschreven fiches te zijn die redelijk alfabetisch waren bewaard. Dus dat werd heel veel uitzoek- en typwerk en dat heeft ettelijke jaren geduurd.”

Gaandeweg kwamen daar andere bronnen bij. Zoals de boekjes die Lei van Hooren en Graad Engels zelf reeds jaren geleden hadden uitgegeven. “En uiteindelijk kwamen we ook bij Frans Wilms terecht, die zorgde voor de completering van het geheel. Hij heeft zijn hele bestand, verzameld gedurende een periode van 6 jaar, ook overgedragen aan Uitgeverij TIC en toen bleek dat we nog wel wat hiaten hadden. Het boek is nu zo compleet mogelijk.”

Hoe schrijf je het Heldens? “Dat is waarschijnlijk weer een zaak waarover veel discussie mogelijk is. Wij maken met dit woordenboek inmiddels het vijfde in een reeks en hebben ons bij al deze uitgaven georiënteerd op de spellingsvoorschriften van de provincie en die werken heel goed voor het Heljes. Het is waar dat er enkele schrijvers zijn die het heel anders doen, en anderen die welbewust willen afwijken van die voorschriften, maar voor een algemeen bruikbaar boek kun je het beste de algemeen gangbare regels nemen.”
Hierbij enkele voorbeelden van lemma’s, zoals ze in het woordenboek terechtgekomen zijn.

aaframmele (ww) rammelde aaf, aafgerammeld: aframmelen, slaan. Ook klatse, watse, rooste, rete, maete, gete, vaege, zjwense, vieme, zjwaarse, dèksele, soppe, aaie, houwe, preugele.

oug (zn, o), ouge, uigske: oog. Op ’t èrste oug gezeen: oppervlakkig gezien. Wat 't oug neet zuut, duit 't hert neet pien: wat het oog niet ziet, doet het hart niet pijn. 't Oug vanne boor makt 't paerd good: ’t oog van de meester doet wonderen.
veul (bn), mier, mejste: veel. Woe veul ès, ès ouch veul nuddig: waar veel is, is ook veel nodig. Hae ès neet te veul, mer toch óvver: hij is het vijfde wiel aan de wagen, een ongewenste gast.
Het boek kwam mede tot stand door een financiële bijdrage van de gemeente Helden.

’t Woordebook van Helje
Redactie Paul Weelen
Vormgeving Luiz Oliveira
ISBN: 978-90-78407-52-2
Prijs: 24,90
Verkrijgbaar via de boekhandel in Helden vanaf 28 november
 
Oma Lalala en oma Fleutje

van Maurcie Hinzen uit Kerkrade

Oma Lalala en oma FleutjeMaurice Hinzen heeft een heel grappig, fantasierijk en meeslepend boek geschreven onder de titel Oma Lalala en oma Fleutje, over twee oma’s die allerlei avonturen meemaken nadat ze door de Mangwaesjel te hulp worden geroepen. Figuren als d’r Wölles en d’r Men en plaatsen als de Kriebelsjtruuch, d’r Sjlauwberg, ’t Pluusje Jefluuster en d’r Peëdssjtats geven aan dat het verhaal zich niet in het leven van alledag afspeelt. Maurice Hinzen schreef het speciaal voor zijn dochters.
Hélène Stürtz maakte er 15 prachtige tekeningen bij die er qua sfeer en uitstraling helemaal bij passen.
 
Wilt u mee weten over boek of auteur? Neem dan contact op met Uitgeverij TIC,  043-3262414  043-3262414 , of kijk op www.uitgeverijtic.nl onder LiLiLi-beuk.

Titel: Oma Lalala en oma Fleutje
Auteur: Maurice Hinzen
Illustraties: Hélène Stürtz
LiLiLi nr 66
ISBN: 978-90-78407-55-3
Prijs: 14,90

Meer info: www.uitgeverijtic.nl
 
Auwhoor

nieuw boek van Paul Weelen

De titel van het 270 pagina’s dikke boek is Auwhoor en bevat maar liefst 50 verhalen in het Kerkraads. Het boek is inmiddels nummer 65 van de zogenaamde Limburgse Literaire Lies.
 
In Auwhoor staan zowel humoristische als serieuze verhalen, maar vooral staan er veel verhalen in over muziek en muziek maken, liedjes schrijven, de harmonie, carnaval en coryfeeën als Niek Ploum. In 1980 verscheen het eerste boek van Paul Weelen onder de titel Tsoeker óp de Miemele. In de bijna dertig jaar lange schrijfcarrière van de Kerkradenaar is menig boekwerk uitgebracht: romans, verhalen en gedichten. Hij ontving twee keer de Veldekepries voor zijn creatieve werk. Naast boeken schrijft Weelen ook toneelstukken en musicals. Veel van zijn liedjes worden gespeeld tijdens carnaval. Met zijn band Weerwaas werd hij over de stadsgrenzen heen bekend en ook met andere groepen als Ramsj en Oes de Ef was en is hij muzikaal actief. Onlangs behaalde hij nog de Limbo top 10 met 1000 reë vuur jouwe zin, zijn eerste solo-project.

Titel: Auwhoor
Auteur: Paul Weelen
ISBN: 978-90-78407-48-5
Prijs: 17,90

Meer info: www.uitgeverijtic.nl
 
Leerboek Heerlens

voor leerlingen van de middelbare scholen in Heerlen

Het leerboek is bestemd voor leerlingen van de middelbare scholen in Heerlen. Het leersysteem voor het boek is ontwikkeld door het bureau Streektaal en Ger Prickaerts heeft de Heerlense teksten gemaakt. De leerlingen worden op deze manier aangespoord Heerlens te denken, te lezen en te schrijven. Dit gebeurt aan de hand van het docentenboek en de lessen worden gegeven door Neerlandicus Peter Winkels.
 
De auteurs willen met de uitgifte van het leerboek Heerlens een bijdrage leveren aan de waardering voor het dialect en het dialect die plaats geven die het verdient. Volgens de heer Prickaerts is ‘het Limburgs een echte en erkende taal die in niets onderdoet voor het Nederlands, onze standaardtaal. Daarnaast kan worden afgerekend met de hier en daar nog steeds levende kromme gedachte dat Heerlen een Hollandse stad is. In werkelijkheid spreekt circa 35 procent van de inwoners dialect. In Maastricht en Kerkrade ligt dit percentage rond 45 procent. Het Heerlense percentage is nog steeds stijgende!”
 
Waar in 't Bronsgroen Eikenhout

Nieuw boek mét CD

In ‘Waar in ’t bronsgroen eikenhout’ staan bijdragen van Wim Kuipers over de geschiedenis van het lied, maar ook staat er een verhaal in over de verschillende volksliederen en de positie van het Limburgse daarin van Guus Urlings. Govert Derix filosofeert over het Limburggevoel en Jempi Welkenhuyzen schrijft over de vele overeenkomsten tussen Belgisch en Nederlands Limburg. Eén daarvan is natuurlijk het Limburgs volkslied Waar in ’t bronsgroen eikenhout zelf. Het voorwoord van het boek is van gouverneur Leon Frissen van Limburg.
De vele bonte tekeningen die in een soort stripverhaal de tekst van de vier coupletten van het lied illustreren zijn van de hand van de bekende kunstenaar Guus van Eck.
Speciaal aan dit boek is er een CD bijgevoegd met maar liefst 10 verschillende versies van het Limburgs volkslied. Te beginnen met het Koninklijk Roermonds Mannenkoor onder leiding van Hennie Ramaekers, maar ook andere artiesten uit Belgisch en Nederlands Limburg vertolken het op hun eigen wijze:
Op de bijgevoegde CD staan maar liefst 10 opmerkelijke uitvoeringen van >Limburg, mijn vaderland=. Van klassiek tot hafa, van jazz tot pop, van dixieland tot zate hermenie. Met artiesten uit de beide Limburgen:
 
1) Koninklijk Roermonds Mannenkoor o.l.v. Hennie Ramaekers
2) Limburgs Orkest jeugd en muziek (arr. P. Pieters)
3) Joost Meys
4) Willy Claes Kwartet, arr W. Claes – C. Willems
5) Koninklijke Harmonie Peer, arr R. Vanstreels
6) Keuniklikke Symfonische Orkèsvereiniging Laat & Zaat (Maastricht) o.l.v. Harry Serpenti - (Arr. Peter Serpenti)
7) Sjeng Kraft en Jaap Menten
8) Noël Rynders, arr Noël Reynders
9) Ummer d’r Neaver
10) Paul Steegmans
 
Titel: Waar in ’t bronsgroen eikenhout
Ondertitel: 100 jaar Limburgs volkslied
ISBN: 978-90-78407-43-0
Prijs 14,90 met gratis CD
In het kader van het 100-jarig bestaan van het Limburgs volkslied verschijnt er op 8 januari 2009 een nieuw boek van Uitgeverij TIC. De tekst van het lied is geschreven door Gerard Krekelberg en de muziek door Henri Tijssen en werd op 31 januari 1909 voor het eerst ten gehore gebracht door het Koninklijk Roermonds mannenkoor waarvan de twee auteurs lid waren.

Uitgeverij TIC

Meer info:
www.uitgeverijtic.nl
 

Leefste

Nog nooit eerder verscheen er een boek in het Limburgs met een verzameling liefdesgedichten- en verhalen. In LEEFSTE schrijven 39 auteurs in hun eigen dialect over het mooiste gevoel dat er is: de liefde. Het boek is deel 59 uit de Limburgse Literaire Lies dat door Uitgeverij TIC voor de Stichting LiLiLi uit Maastricht is gemaakt. Bovendien is er in samenwerking met platenmaatschappij Marlstone een CD bijgemaakt met liefdesliedjes van verschillende Limburgse artiesten, zodat de lezer ook muzikaal in de juiste stemming wordt gebracht.

In het boek staan enkele opmerkelijke bijdragen. Zo hebben twee genomineerden van de Veldeke Literatuurprijs 2007 verhalen ingestuurd: Manuela Vrehen-Simons uit Obbicht en Luc de Rooy uit Stein. En de winnaar van de Veldeke jeugdliteratuurprijs 2007 Wouter Wetzels uit Maaseik sluit het boek af met een mooi gedicht. De lezer krijgt een bijzonder beeld van de liefde, maar ook van de Limburgse literatuur van dit moment.

De CD bevat liedjes van Neet oet Lottum, Beppie Kraft, Schintaler, Ton Engels en John Theuws. Primeur van de CD is het nummer China van Maud Wilms uit Maasbracht.

Titel: Leefste
Auteurs: diversen
ISBN: 978-90-78497-24-9
Prijs: € 22,50

meer info: www.uitgeverijtic.nl
 

Limbo-Hollands

Op taalsafari in Limbabwe
Limbo en Limbabwe. Van die woorden maken we geuzennamen! Zo is de weg vrij voor het Limbo-Hollands. Een Zuid-Nederlandse variant van het AN. Een bedreigde taal die herkenbaar is aan haar zachte melodie en beeldrijke woordenschat. Limbo-Hollands. Een creools van onder de Moerdijk.

Het Limbo-Hollands presenteert zich hier voor het eerst aan het Nederlandse én Limburgse publiek. Daarmee eist het een plaats op naast het Negerhollands dat ooit op de Maagdeneilanden werd gesproken. Als een waar creools is het Limbo-Hollands natuurlijk nauw verbonden met de tijd dat Limburg een wingewest was van Holland en de Limburgers leefden in het verre én donkere zuiden. Limbo is beautiful. Dat het sterk bedreigde Limbo-Hollands beleefd moet worden met de nodige humor spreekt voor zich. Als geen andere taal heeft het recht op een zachte stervensbegeleiding die gepaard dient te gaan met carnavaleske zotheid.

Voor de opstandige Limburger en voor de Hollander die eindelijk eens echt wil integreren. Een inburgeringscursus in boekformaat, een grappige en ironische blik op de Limburger. Paul Wijnands (1946) is doctor in de taalwetenschappen. Hij werkte tot voor kort in Frankrijk waar hij als directeur van de studierichting toegepaste vreemde talen verbonden was aan de Faculteit Letteren en Sociale Wetenschappen van de Katholieke Universiteit van Lille. In dit boekje doet hij niet aan wetenschap maar presenteert hij een humoristische visie op de Nederlands-Limburgse taalsituatie.

Titel: Woordenboek Limbo-Hollands
Ondertitel: Op taalsafari in Limbabwe
Auteur: Paul Wijnands
ISBN: 978-90-78407-21-8
Prijs: € 14,90
Wilt u meer weten over de auteur of het boek, neem dan contact op met Uitgeverij TIC:  043-3262414  043-3262414
of kijk op www.uitgeverijtic.nl
 

Gedichtenbundel van Jeanne Alsters-van der Hor

Zitte op ein euverdek terras
Jeanne Alsters - van der Hor (1932) is geboren en getogen in Venlo. Vanaf haar prille jeugd heeft taal haar grote belangstelling. Aanvankelijk schreef zij in ’t Nederlands en vooral proza. Later koos zij bewust voor dialect. Zij is lid van de Vereiniging Veldeke. In ’t gelijknamige tijdschrift publiceert zij regelmatig net als in ’t periodiek van de krink Veldeke-Venlo De Kroedwis, waarvan zij ook redactielid is.

In 1977 werd werk van haar opgenomen in een Nederlandstalige bloemlezing, uitgegeven door ’t Belgisch-Limburgs letterkundig tijdschrift Schuim. In 2001 verscheen van haar hand een Nederlandstalige poëziebijdrage in ’t cultuur-historisch jaarboek De Buun.

In de literaire reeks van Veldeke werd meerdere keren werk van haar opgenomen. Ook verschenen er publicaties van haar in de bloemlezingen Mosalect (1977) en Mosaïek (2001) en in Dialekte und Dialektliteratur in der Euregio Rhein-Maas-Nord (1997). Zij schreef 17 jaar lang teksten voor de Venlose vastelaoveskrant De Träöt, waarvan elf opeenvolgende keren ’t allegorische verhaal Stien de Kiep.

Zij leverde verder teksten voor de Venlose Revue’s Waat einen tied (1980) en Stel dich ens veur (1983) en liedteksten bij muziek van Piet Kingma (1975), Gerard Franck (1979) en van Giel Aerts (1987).

In 1979 verscheen van haar hand een bundeltje kindergedichtjes getiteld Bótterbleumkes, in 1989 gevolgd door ’t boekje Dauwdröppelkes. Er werd een bijdrage van haar opgenomen in De Chinezen van Nederland (1988), opstellen over Limburgse dialecten en een bibliografie door Jan G.M. Notten. Zij was lid van de redactie van ’t Venloos Woordenbook (1993) en maakte deel uit van ’t vertaalteam van ’t Gooje Niets van Marcus (2001), ’t Marcusevangelie in ’t Venloos.

Deze nieuwe bundel bevat ruim 60 gedichten, allemaal in het Venloos. Het boek is deel 55 van de zogenaamde Limburgse Literaire Lies, de LiLiLi, dat door de gelijkname stichting wordt uitgegeven.

Het boek werd mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de gemeente Venlo, de provincie Limburg, de stichting Henric van Veldeke en Berden Mode en Wonen.

Mocht u meer infortmatie willen, bel dan met
Stichting LiLiLi, Paul Weelen, Luiz Oliveira en Bertie Bemelmans
Theodoor Schaepkensstraat 32
6221 VZ Maastricht
 043-3262414  043-3262414

meer info: www.uitgeverijtic.nl






Centraal Beheer Achmea